Rakitic: “Tôi vẫn quay mặt đi” – vết sẹo World Cup 2026 vẫn còn nguyên với Croatia

Ivan Rakitic vẫn quay mặt đi. Bảy năm sau trận chung kết World Cup 2026, tiền vệ người Croatia vẫn chưa thể xem lại những thước phim từ sân Luzhniki. Anh nói với Goal: “Tôi vẫn quay mặt đi.” Không dài dòng, không giải thích thêm, nhưng chính sự ngắn gọn ấy đã nói lên quá nhiều điều về một vết sẹo không thể lành. Trận chung kết ngày 15/7/2026 có thể được kể lại bằng rất nhiều cách. Có thể kể bằng chiến thuật: Pháp chủ động nhường bóng, phòng ngự chặt, tấn công biên và tận dụng những tình huống cố định. Có thể kể bằng cảm xúc: Croatia ghi bàn, bị dẫn, gỡ hòa, rồi lại bị dẫn, và cuối cùng vỡ òa trong nỗi tuyệt vọng. Nhưng với Rakitic, trận đấu ấy không phải một cột mốc lịch sử. Nó là một ranh giới mỏng giữa giấc mơ lớn nhất và thực tại tàn nhẫn nhất. Croatia bước vào giải đấu ở Nga với một thế hệ vàng. Luka Modric vừa trải qua một mùa giải lịch sử cùng Real Madrid, Rakitic là nhạc trưởng của Barcelona, Mario Mandzukic là tiền đạo mà bất kỳ hàng thủ nào cũng sợ hãi. Họ không có danh tiếng của Pháp, không có đội hình hai tuyến như Tây Ban Nha, nhưng họ có một thứ vô hình mạnh hơn: niềm tin rằng một quốc gia 4 triệu dân có thể làm nên điều kỳ diệu. Điều kỳ diệu đó đã đến rất gần. Croatia vượt qua vòng bảng với trận thắng 3-0 trước Argentina, loại Đan Mạch trên chấm luân lưu, sống sót qua Nga trong một trận tứ kết nghẹt thở, rồi hạ Anh trong hiệp phụ ở bán kết. Sau mỗi trận, Rakitic đều tiến đến chấm phạt đền, hít một hơi sâu và sút tung lưới đối phương. Anh ghi quyết định trong loạt luân lưu với Đan Mạch và Nga. Anh là người sống cho những khoảnh khắc áp lực nhất. Vậy mà trong trận đấu lớn nhất sự nghiệp, anh không có cú sút nào có thể thay đổi số phận. Về mặt dữ liệu, Croatia đã chơi tốt hơn người ta tưởng. Họ kiểm soát bóng 61% ở trận chung kết, tung ra 14 cú sút, trong đó 7 trúng đích – nhiều hơn Pháp. Nhưng bóng đá không trao cúp cho đội kiểm soát bóng nhiều hơn. Pháp chỉ cần 7 cú sút để ghi 4 bàn. Hiệu quả đến từ việc họ có Kylian Mbappé, Antoine Griezmann, Paul Pogba – những ngôi sao có thể tạo ra sự khác biệt trong một khoảnh khắc. Croatia đã chơi đúng bản sắc của mình: pressing có tổ chức, luân chuyển bóng nhanh và không ngại đối đầu. Nhưng khi cơ thể bắt đầu đình công vì khối lượng vận động khổng lồ, đến ý chí cũng trở thành một tài nguyên hữu hạn. Con số đáng nói nhất không nằm ở tỉ số 4-2. Nó nằm ở quãng đường chạy, ở số phút thi đấu, ở mức độ mệt mỏi tích lũy. Croatia thi đấu hiệp phụ ở ba vòng knock-out liên tiếp. Pháp chỉ thi đấu 90 phút ở mỗi vòng đấu loại trực tiếp. Trước trận chung kết, Croatia đã chơi nhiều hơn Pháp đúng 90 phút – tương đương với một trận đấu chính thức. Các nhà phân tích có thể nói về tinh thần chiến binh, nhưng tinh thần không thể hồi phục cơ bắp. Số liệu không biết nói dối, nhưng người đưa số liệu thì có. Họ có thể đưa ra một bảng thống kê để chứng minh Croatia xứng đáng hơn. Họ có thể nhấn mạnh rằng Rakitic và đồng đội đã cống hiến tất cả. Nhưng với Rakitic, những bảng thống kê ấy là một sự an ủi kém giá trị. Tôi theo dõi Croatia trong suốt giải đấu đó, không chỉ qua màn hình, mà qua cách họ điều chỉnh đội hình, cách họ phản ứng với áp lực và cách họ nói chuyện với nhau trên sân. Điều tôi thấy ở Rakitic là một cầu thủ không bao giờ trốn tránh trách nhiệm. Anh là người nhận bóng từ thủ môn, kéo kèo, đá phạt góc, lùi sâu phòng ngự. Anh và Modric tạo nên một bộ đôi tiền vệ vừa thông minh vừa gan lì. Nhưng ở trận chung kết, gan lì không đủ. Bởi đối thủ của họ không chỉ là Pháp, mà còn là cái giá phải trả cho 720 phút thi đấu, cho ba hiệp phụ và hai loạt luân lưu. Croatia đến Moscow bằng trái tim, nhưng đôi chân đã không còn là của họ. Bài diễn văn chính thức của bóng đá châu Âu sau World Cup 2026 thường là: Croatia là nhà vô địch của trái tim, họ có thể ngẩng cao đầu. Rakitic vừa cho thấy anh không mua câu chuyện ấy. Anh không ngẩng cao đầu để xem lại trận đấu. Anh quay mặt đi. Điều đó cho thấy thất bại trong một trận chung kết không giống như thất bại ở một trận vòng bảng. Nó để lại một vết nứt trong căn tính cầu thủ. Với Rakitic, vết nứt ấy còn tệ hơn vì nó đi kèm với một sự thật khó nuốt: cơ hội ấy có thể không bao giờ đến lần nữa. Thất bại của một thế hệ không phải là một bản tin buồn. Đó là tin thật. Và tin thật thì luôn khó chịu. Bốn năm sau, Croatia vào bán kết World Cup 2026 rồi giành hạng ba sau khi thắng Ma-rốc. Đội tuyển vẫn có Modric, vẫn có những con người của thế hệ 2026, nhưng tuổi tác đã đặt dấu hỏi lớn về quá trình chuyển giao. Năm 2026, Croatia vào chung kết UEFA Nations League, gặp Tây Ban Nha trên sân De Kuip. Trận đấu kết thúc 0-0 sau 120 phút. Croatia thua 4-5 trong loạt luân lưu. Luka Modric, người cùng Rakitic nâng tầm hàng tiền vệ Croatia trong một thập kỷ, đã bật khóc ngay trên sân. Đội tuyển Croatia lại đứng trước ngưỡng cửa của một danh hiệu và lại chứng kiến Tây Ban Nha nâng cúp. Vết sẹo 2026, vì thế, không bao giờ là một câu chuyện đóng. Bây giờ, tại UEFA Nations League 2026-26, Croatia của HLV Slaven Bilic sẽ bước vào bảng A3 cùng Tây Ban Nha, Pháp và Cộng hòa Séc. Đây là bảng đấu mà giới quan sát gọi là bảng tử thần. Với Bilic, đây là bài toán khác với 2026. Ông không có Modric và Rakitic cùng ở tuổi đỉnh cao, không có Mandzukic chơi bóng bổng, không có Subasic trong khung thành. Ông có một đội hình trẻ hơn, có động lực hơn, nhưng cũng mỏng hơn. Trận gặp Tây Ban Nha tại Ramón Sánchez-Pizjuán sẽ là một phép thử thú vị, bởi sân đấu thuộc về Sevilla, nơi Rakitic từng là linh hồn trong hai giai đoạn và giành hai chức vô địch Europa League. Sự xuất hiện của Rakitic trên khán đài – nếu anh có mặt – sẽ gợi nhớ cả một thời đại. Anh không còn khoác áo Sevilla, không còn khoác áo Croatia, nhưng bóng đá luôn như vậy: những vết sẹo trở thành một phần của câu chuyện. Rakitic có thể quay mặt đi, nhưng bóng đá không cho phép anh trốn tránh mãi. Trận đấu với Tây Ban Nha tại Sevilla, nơi anh từng hạnh phúc, có thể là nơi vết sẹo 2026 gặp lại ánh sáng. Hoặc cũng có thể là nơi anh nhận ra rằng mình không cần phải xem lại trận chung kết đó để biết rằng mình đã sống với nó suốt bảy năm. Có một điều chắc chắn: khi Croatia bước ra sân, Rakitic sẽ không chỉ quay mặt đi. Anh sẽ nhìn. Và bởi vì anh nhìn, thế hệ Croatia cũng sẽ nhìn về phía trước.